۱- دانشگاه اراک ، behrooz.aghababaei@gmail.com
۲- دانشگاه اراک
چکیده: (۲۹۸۳ مشاهده)
سیمین بهبهانی، حسین منزوی و محمدعلی بهمنی، سه ضلع مثلث غزل نو، به این توفیق دست یافتند تا تغییراتی اساسی در غزل معاصر ایجاد کنند. در ادبیات معاصر، سمبولیسم یا نمادگرایی از مکاتب مهمی است که بهسرعت جای خود را در شعر و نثر فارسی باز کرد. در این پژوهش، نگارندگان حدود چهارصد نماد را در غزل نو از شاعران نامبرده استخراج و سپس براساس دستهبندی محمود فتوحی از نماد، آنها را در سه بخش خُردنمادها، کلاننمادها و نمادهای ساختمند تجزیهوتحلیل کردند. نگارندگان در پژوهش خود در پی چند مقوله بودهاند: بررسی آماری و بسامدی نمادها، خاستگاههای آنها، مفاهیم آنها، نوآوریها، عوامل پدیدآورنده نمادها، مقایسه و تحلیل نمونهها و دادهها. در بررسی نمادهای خُرد، با فراوانی 326 مورد، عنصر طبیعت با حدود 73 درصد، مهمترین خاستگاه را دارد. نمادهای انسانی با حدود 14 درصد و دستساختهای بشری با حدود 11 درصد در مراحل بعد قرار میگیرد. در غزل این دوره، کلاننمادها کاربرد اندکی دارد؛ اما نمادهای ارگانیک که فرم تازهای را بهلحاظ هنری در ادبیات معاصر شکل داده، در غزل سیمین با فراوانی 69 مورد، بسامد چشمگیری دارد که در چرخۀ زیباییشناختی غزل او، کاربست این تکنیک ادبی و هنر بلاغی را میتوان بیانگر نگاه ویژۀ شاعر به آن و از ویژگیهای مختص او و فصل ممیز غزلش از دیگران دانست. بهمنظور آشنایی خوانندگان با فضای فکری و مفهومی این قسم نمادها، چند نمونه از این نمادها تحلیل شده است.
نوع مقاله:
پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
بلاغت دریافت: 1400/12/13 | پذیرش: 1401/4/10 | انتشار: 1401/4/10