جستجو در مقالات منتشر شده
۲ نتیجه برای معنیشناسی روایت
سمیرا بامشکی،
دوره ۹، شماره ۳۴ - ( ۶-۱۳۹۵ )
چکیده
پیرنگ برخی از روایتها به گونهای خلافعادت طرحریزی شده است به طوریکه مجموعِ چند حالتِ متضاد و گاه متناقض همزمان ارائه میشود. فهم و معنادار کردنِ این نوع روایات براساس هستیشناسیِ کلاسیک که اکثر ما خوانندگان با آن خو گرفتهایم ممکن نیست؛ بلکه نیازمند هستیشناسیِ دیگری همچون هستیشناسیِ کوانتومی است. چراکه در تفسیر «چندجهانیِ» مکانیک کوانتوم به فعلیت رسیدنِ «همۀ احتمالات» و جمع شدن حالتهای متضاد ممکن است. بنابراین این مقاله یک پژوهش بینارشتهای است با هدف بررسیِ انواع روایاتِ به اصطلاح «چندجهانی» براساس مبانیِ مطرح در مکانیک کوانتوم. پرسش این پژوهش تبیین ارتباط میان مفهومِ جهانهایِ موازی در فیزیک و معنیشناسیِ روایت است یا بهعبارتی، پاسخ به این پرسش که ایدۀ جهانهای موازی چه نقشی در معنیشناسی روایت دارد؟ نتایج به دست آمده نشان میدهد که روایات چندجهانی خواننده را به تفکر عمیقتر دربارۀ ذاتِ مکان، زمان، هویت، حافظه، به چالش کشیدن مرز میان امر واقعی و خیالی و مسایلی از این قبیل فرامیخواند.
دوره ۱۲، شماره ۱ - ( ۱-۱۴۰۰ )
چکیده
نظریۀ جهانهای ممکن، الگویی برای معنیشناسی روایت ارائه میکند. این مقاله بر کاربرد نظریۀ جهانهای ممکن در معنیشناسی روایت با رویکردی بینارشتهای تمرکز دارد. فهم روایت بر اساس دیدگاه جهانهای ممکن هدف و نتیجۀ عمدهای است که این جستار درپی تبیین آن است. در این نظرگاه پیرنگ تنها عبارت از جهان واقعیِ متنی نیست که رویدادهایی در آن رخ میدهد، بلکه شامل جهانهای ممکنی است که بدون لحاظ کردن آنها معنیشناسی روایت ناقص خواهد ماند. چنین دیدگاهی برگرفته از دلالتشناسی منطق موجهات است. بنابراین، برای تبیین این دیدگاه باید به منطق موجهات توجه داشت. نظریههای معنایی معاصر سه شاخۀ عمده دارد: معنیشناسی فلسفی، منطقی و زبانی. معنیشناسی زبانی از معنیشناسی صوری یا منطقی بهمثابۀ یک منطق معنایی برای چگونگی مطالعۀ معنی استفاده میکند. در این جستار نشان داده میشود که معنیشناسی صوری در قلمروی معنیشناسی روایت نیز کاربرد دارد. با توجه به نتایج بهدست آمده، با لحاظ کردن دنیاهای درونی شخصیتها، دنیاهای اذهان داستانی و جهانهای ممکن گوناگون در خوانش متن، فهم کاملتر و عمیقتری از معنای روایت حاصل خواهد شد، زیرا داستان بهمثابۀ یک نظام وجهی کامل درک میشود و بازنمودهای ذهنی شخصیتها بهمنزلۀ «جهانهای ممکنِ یک نظام وجهی» درک میشوند. از مهمترین دستاوردهایی که در پرتو نظر افکندن به معنای متن روایی بر اساس این الگو حاصل میشود، بازتعریفِ مفهومِ پیرنگ و نیز مفهوم تعارض داستانی است. برای توضیح عملی مباحث، دوگانۀ جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان از سیمین دانشور انتخاب شده است.