1
P.H.D Student of Persian Language and Literature at Ferdowsi University of Mashhad
2
Associate Prof.Guilan University.Department of Persian Language and Literature
Abstract
Khayyamiyat as a discourse was gradually formed in the course of three decades (from the seventh to the ninth centuries) and was signified through local and historical landmarks. This discourse has been formed through a dialogical and dialectic construct. the Shariah- holders’ harsh reaction against the argument, inquiry, and metaphors of the famous quatrain “Tarkibe Tabaye” indicates that Khayyamiyat began with philosophical inquiries in the rising hegemony of theological discourse. The formation of the quatrain “Tarkib-e Pialeh” followed by “Tarkib-e Tabaye” (replacing Koozeh / Pialeh with Tabaye / Badan and Charkhe Koozehgari with CharkheFalak) indicate a metaphorical movement that struggles to change philosophical-theological inquiries into aesthetic issues. With the inauguration of this groundbreaking metaphor, many quatrains were produced throughout centuries. With this perspective, it is also possible to differently analyze the issue of “wandering quatrains” and the search for “original quatrains” that are emerging discussions and the outcome of contemporary ideologies as well as modern man’s mind. In fact, the displaced quatrains as defense mechanism turn to discursive author by ignoring the work’s author, and they foretell the workings of signifiers in the two contending discourses. The present research tries to discuss the three centuries of discontinuities and evolutions in Khayyamiyat through tracing the course of the two quatrains “Tarkibe Tabaye and Tarkibe Pialeh” as a metaphorical movement and through a report of the encounter of the four groups of the Shariah- holders and theologians, historians, poets and editors, and anthologists of the quatrains with the two quatrains.
ـ ابن الفُوَطی، عبدالرزّاق بن احمد(1374). تلخیص مجمع الادب فی معجم الالقاب. تحقیق محمد الکاظم. 6ج. تهران: فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ـ ابنرسول، سیدمحمدرضا(1384). پیشینۀ ترجمۀ رباعیات خیام. مجلۀ فرهنگ.ش 53ـ 54.صص153ـ 175.
ـ ابوالمجد تبریزی، محمد بن مسعود.(1381). سفینۀ تبریز. چاپ عکسی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
بیهقی، ظهیرالدین ابیالحسن( ۱۳۵۱هـ ). تتمهصوان الحکمه. لاهور.
ـ اصفهانی، عمادالدین (1378). خریدهالقصر و جریدهالعصر. چ اول. تهران: میراث مکتوب.
ـ جاجرمی، محمد بن بدر( 1350). مونس الاحرار فی دقایق الاشعار. به اهتمام میر صالح طبیعی. 2ج. چ اول. تهران: کتابخانۀ انجمن آثار ملی.
ـ جمال خلیل شروانی( ۱۳۷۵)، نزههالمجالس. تصحیح و تحقیق محمد امین ریاحی. چ ۲، تهرام: علمی.
ـ جوینی، عطاملکبنمحمد(1387). تاریخ جهانگشای جوینی. تصحیح محمدقزوینی، چ اول. تهران: هرمس.
ـ خیام، عمر بن ابراهیم(1385). رباعیات خیام. تصحیح محمد علی فروغی و قاسم غنی. به اهتمام عبدالکریم جُربزهدار. چ چهارم. تهران: اساطیر.
ـ دشتی، علی ( ۱۳۸۹). دمی با خیام. چ سوم. تهران : اساطیر.
ـ ذکاوتی قراگزلو، علیرضا(1377). عمر خیام. چ اول. تهران: طرح نو.
ـ رشیدی تبریزی، یاراحمد(۱۳۷۲). رباعیات خیام(طربخانه). به تصحیح جلالالدین همایی. چ سوم. تهران: نشر هما.
ـ ریاحی، محمد امین( ۱۳۷۵). مقدمه مصحح بر نزههالمجالس. در نزههالمجالس. جمال خلیل شروانی. تصحیح محمد امین ریاحی. چ دوم. تهران: علمی.
ـ سفینۀ کهن رباعیات(1395). تصحیح و تحقیق ارحام مرادی و محمد افشین وفایی، چ اول. تهران: سخن.
ـ سنایی غزنوی، ابوالمجد بن آدم (۱۳۸8) دیوان سنایی. به سعی و اهتمام محمد تقی مدرس رضوی. چ هفتم. تهران: سنایی.
ــ ــــــــــــ ، ـــــــــــــ (۱۳۶۳). مکاتیب سنایی. به اهتمام نذیر احمد. چ اول. تهران: کتاب فرزان. ـ شمیسا، سیروس( ۱۳۶۳). سیر رباعی در شعر فارسی،.چ اول. تهران: آشتیانی.
ـ صفا، ذبیح الله(۱۳۶۹). تاریخ ادبیات در ایران. جلدسوم - بخش دوم. چ هفتم. تهران: فردوس.
ـ عطار، فریدالدین محمد( ۱۳۸۷)، الهینامه. مقدمه، تصحیح. تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی. چ اول. تهران: سخن.
ـ غزالی، ابوحامد محمد( ۱۳۹۱). تهافت الفلاسفه. ترجمۀ حسن فتحی. چ اول. تهران: حکمت.
ـ فرزانه، محسن(1356). نقد و بررسی رباعیات عمر خیام. تهران: کتابخانۀ فروردین.
ـ فوکو، میشل(1389). تئاتر فلسفه. ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. چ اول. تهران: نی.
ـ کریستنسن، آرتور(1374). بررسی انتقادی رباعیات خیام. ترجمۀ فریدون بدرهای. چ اول. تهران: توس. ـ ـ میرافضلی، سید علی(۱۳۸۲). رباعیات خیام در منابع کهن. چ اول. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
ـ ــــــــــــــــ (1381).«قاضی نظامالدّین اصفهانی و رباعیات او» معارف. دورۀ19. ش 2(پیاپی56).
ـ ـــــــــــــــــ (1397). کتاب چهار خطی، کندوکاوی در تاریخ رباعی فارسی. چ اول. تهران: سخن.
ـ مینوی، مجتبی(1335). «از خزاین ترکیه» مجلۀ دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران. ش 2، دی ماه.
ـ نجمالدین رازی(۱۳۸۳). مرصادالعباد. به اهتمام محمدامین ریاحی. چ یازدهم. تهران: علمی و فرهنگی.
ـ نصر، سید حسین(۱۳۷۷). نظر متفکران اسلامی دربارۀ طبیعت. چ ۴. تهران: خوارزمی.
ـ نظام الدین اصفهانی، محمد بن اسحاق(۱۹۸۳). رباعیات نظامالدین الاصفهانی. نخبهالشارب و عجالهالرّاکب، تحقیق کمال ابودیب، بیروت: دارالعلم للملایین.
ـ هدایت، صادق(1356). ترانههای خیام. تهران: انتشارات جاویدان.
ـ یارمحمدی، لطفالله( ۱۳۸۳) گفتمان شناسی رایج و انتقادی. چ اول. تهران: هرمس.
Jahandide koodehi,N. (. and Nikouei,A. (2018). The Metaphorical Course of Khayyamiyat; An Investigation of Discursive Change from âTarkibe Tabaye to Tarkibe Pialehâ. Literary Criticism, 11(43), 63-90.
MLA
Jahandide koodehi,N. (. , and Nikouei,A. . "The Metaphorical Course of Khayyamiyat; An Investigation of Discursive Change from âTarkibe Tabaye to Tarkibe Pialehâ", Literary Criticism, 11, 43, 2018, 63-90.
HARVARD
Jahandide koodehi N. (., Nikouei A. (2018). 'The Metaphorical Course of Khayyamiyat; An Investigation of Discursive Change from âTarkibe Tabaye to Tarkibe Pialehâ', Literary Criticism, 11(43), pp. 63-90.
CHICAGO
N. (. Jahandide koodehi and A. Nikouei, "The Metaphorical Course of Khayyamiyat; An Investigation of Discursive Change from âTarkibe Tabaye to Tarkibe Pialehâ," Literary Criticism, 11 43 (2018): 63-90,
VANCOUVER
Jahandide koodehi N. (., Nikouei A. The Metaphorical Course of Khayyamiyat; An Investigation of Discursive Change from âTarkibe Tabaye to Tarkibe Pialehâ. Literary Criticism, 2018; 11(43): 63-90.
Literary Criticism
