دانشگاه تربیت مدرس فصلنامۀ نقد ادبی 2008-0360 10 39 2017 11 22 The evolution of chivalrous character in Persian literature The case study of three stories, “Samak e Ayyar”, “Dash Akol” & “Qeidar” تطوّر شخصیّت جوانمرد در داستانهای فارسی (بررسی سه داستان سمک عیّار، داش آکل و قیدار) 101 124 18758 FA نجمه حسینی سروری استادیار/دانشگاه شهید باهنر کرمان حامد طالبیان مربی/ پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات Journal Article To study the excursion of presence and evolution of chivalrous characters in Persian literature, this article is examined three stories, “Samak e Ayyar”, “Dash Akol” and “Qeidar”, in terms of similarities and differences among characters and characterizations. mentioned stories have been selected because “samak e ayyar” is the first story in which the role of knights (“Ayaran”) is bolder than kings or heroes; “Dash Akol” is the first manly (“Dash Mashti”) character in modern Persian literature and “Qeidar” is the last one. This study indicates that in all three works, the distinction between protagonist and antagonist is clearly distinguished based on chivalry characteristic nevertheless the protagonist in “Samak e Ayyar” and “Dash Akol” is similar to antagonist in terms of facial features and behavioral characteristics while the antagonist of “Qeidar” is different from protagonist in this sense. Furthermore, “Amirkhani” appends the component of belief in Islam to the constitutive elements of chivalry characteristic, however, in spite of facial features, it is fully similar to “Samak e Ayyar” in terms of organizing events toward highlighting typical characteristics of chivalrous character. در مقالۀ حاضر به‌منظور بررسی سیر حضور و تحوّل شخصیّت جوانمرد در ادبیّات داستانی فارسی، سه داستان سمک عیّار، «داش آکل» و قیدار از لحاظ شباهت‌ها و تفاوت‌های شخصیّت و شخصیّت‌پردازی مورد بررسی قرارگرفته‌اند. انتخاب سه داستان یادشده بر این مبناست که سمک عیّار، اوّلین اثر داستانی فارسی است که نقش عیّاران در آن پررنگ‌تر از شاهان و پهلوانان است؛ «داش آکل»، اوّلین شخصیّت داش‌مشدی در ادبیّات داستانی نوین فارسی و قیدار، آخرین آنهاست. این بررسی نشان می‌دهد که در هر سه اثر، تفاوت قهرمان و ضدِقهرمان، به روشنی بر مبنای صفت جوانمردی مشخّص می‌شود، با این تفاوت که ضدِقهرمان داستان «داش آکل» و سمک از لحاظ خصوصیّات ظاهری و رفتاری شبیه به قهرمان است و ضدِقهرمان داستان قیدار از این نظر نیز با قهرمان تفاوت دارد. علاوه بر این امیرخانی، مؤلّفۀ اعتقاد به اسلام را به عناصر سازندۀ صفت جوانمردی اضافه کرده‌است امّا جز این، قیدار، صرف نظر از خصوصیّات ظاهری، از لحاظ سامان‌دهی رویدادها در جهت برجسته‌کردن خصوصیّات شخصیّت نوعی (تیپ) جوانمرد، کاملاً شبیه به سمک عیّار است. https://lcq.modares.ac.ir/article_18758_e33bdf729e96e6de85b6ffa555ff59db.pdf