دانشگاه تربیت مدرس فصلنامۀ نقد ادبی 2008-0360 10 38 2017 07 23 From Epoche to Poetic Inventions: A critical Survey of Phenomenology-Based Studies in Persian Literary Researches. از «اپوخه» تا نوآوری‌های شاعرانه: آسیب‌شناسی کاربستِ روش پدیدارشناختی در پژوهش‌های ادبی حوزه زبان فارسی 171 212 18755 FA داوود عمارتی مقدم مشهد-بلوار دانشجو- دانشجو24- پلاک 27-طبقه سوم Journal Article This article attempts to show the fundamental shortcomings of phenomenology-based researches in persian literary articles. The phenomenology- based research articles in the last decade has been collected and their definition of phenomenology has been compared to that of the founders of phenomenology, specially Edmund Husserl. These articles are divided in to three groups: 1- Those which attempt to "interpret" a literary work according to phenomenological approach 2- Those which compared phenomenological concepts with some poetic themes and viewpoints of some poets (specially Sohrab Sepehri and Nima Yushij) 3- Those which used "Phenomenology" as a completely useless concept, which has no crucial role in the whole research. The article concludes that these kind of researches are full of misunderstanding, because of 1- mixing the true meaning of phenomenology with poetic inventions,2- the misuse of phenomenological approach in reading literary works, and 3- not having an appropriate recognition of what a "Theoretical Framework" should be. مقاله حاضر بر آن است تا با بررسی پژوهش­های مبتنی بر رویکردهای پدیدارشناختی در حوزه زبان فارسی، کاستی­های بنیادین این دسته از پژوهش­ها را روشن کند. برای این منظور، مقالات پژوهشیِ حدود یک دهه اخیر که در نشریات دانشگاهی کشور منتشر شده و مدعیِ کاربستِ روش پدیدارشناختی بوده‌اند، گردآوری شده و شیوه استفاده آنان از روش پدیدارشناسی با آنچه سردمداران این مکتب به‌خصوص ادموند هوسرل (1859-1938م) درنظر داشته‌اند، مقایسه شده است. مقالات مورد بررسی (هجده مقاله) به‌لحاظ نحوه به‌کارگیری روش پدیدارشناختی، به سه دسته تقسیم می‌شوند: 1. مقالاتی که با استفاده از یکی از رویکردهای پدیدارشناختی همچون رویکرد هوسرلی یا رویکرد نقد مضمونیِ ژرژ پوله، به تفسیر و خوانش یک اثر یا تعدادی از آثار ادبی پرداخته‌اند. 2. مقالاتی که رویکرد پدیدارشناختی را با مضامین شعری یا دیدگاه‌های نظریِ یک شاعر قابل مقایسه دانسته‌اند. 3. مقالاتی که کاربرد اصطلاح پدیدارشناسی در عنوان یا متن آن­ها کاملاً «تزیینی» است و دستاوردهای مقاله عمدتاً بر اساس به‌کارگیری رویکردهای دیگری حاصل شده است. در پایان نشان داده شده است که به‌دلایلی ازجمله بدفهمیِ مبانیِ نظری و روش‌شناختیِ رویکرد پدیدارشناختی، بسنده کردن به شباهت‌های ظاهری میان اصطلاحات خاص این رویکرد و مضامین موجود در اشعار شاعران و نیز آرای نظریِ آن‌ها، کاربرد نادرست رویکرد پدیدارشناختی در خوانش و تفسیر آثار ادبی، کاربرد سهل‌انگارانه اصطلاح «پدیدارشناسی» در عنوان و متن مقاله، و مهم‌تر از همه نبودِ درک صحیح از مفهوم «چارچوب نظری پژوهش»، این دسته از پژوهش­ها کاستی­ها و بدفهمی­های بنیادینی را به‌بار آورده‌اند که دست‌کم با آنچه بنیان‌گذاران این رویکرد در پی دستیابی به آن بودند، همچنان فاصله بسیار زیادی دارد. https://lcq.modares.ac.ir/article_18755_a50f4ea03581f27aae82ea135f1b6fb4.pdf