دانشگاه تربیت مدرس فصلنامۀ نقد ادبی 2008-0360 1 4 2008 12 21 Narrative Genres Based on Verb Semantics گونه‌شناسی داستان بر پایه معناشناسی فعل 83 106 18626 FA حسین صافی پیرلوجه دانش آموخته دکتری زبان شناسی دانشگاه تهران Journal Article The purpose of present article is to introduce the basic constituents of the <em>story blueprint</em>, and principles governing them. By the <em>story blueprint </em>I intend the reader's inference about some relatively short sequences of narrative events. The local rules operative on these sequences help the reader discriminate story characters' goal-directed actions from unintentional events and states, before mentally modeling an overall structure of interlinked larger sequences within a storyworld. Action, event, and state are among the concepts inextricably connected with the notion of story and reiterated through the history of narrative analysis. The concepts at issue, and with them the nature and scope of narrative itself, have been further illuminated by recent insights offered mainly by linguists, philosophers, and cognitive scientists. Most of these developments occurred long before the establishment of cognitive sciences, and even before the heyday of structuralist narratology. But despite their availability at the time, they have been brought within the compass of classical theories of narrative since only a couple of decades ago. Narrative theorists argue that to tell and comprehend stories is to operate within a system of rules in which events are preferentially viewed as structural sequences of intentionally-oriented actions. In recent works on the semantics of verbs, however, language theorists have made finer-grained classifications of expressible events, with actions as a mere subcategory. This article is thus meant to explore some of the implications of verb semantics for narrative theory, especially as concerns typology of narratives under various genres. این مقاله به معرفیِ مواد اولیه و اصول حاکم بر «طرح خام» داستان پرداخته است. منظور از «طرح خام داستان»، استنباطی است که خواننده از زنجیره رویدادهای رواییِ نسبتاً کوچک در ذهن خود می‌پروراند. اصول موضعیِ حاکم بر این زنجیره های کوتاه، به خواننده کمک می کند تا بخش های مختلف داستان را «وضعیت»2، «رویداد»3 یا «کنش»4 بداند و همچنین رفتار شخصیت های داستانی را در توالی های هر چه بزرگ تر به یکدیگر پیوند دهد و ساختار منسجمی از کنش ها را در ذهن خود طراحی کند. «وضعیت»، «رویداد» و «کنش» از مفاهیم بنیادینی است که در پیشینه روایت شناسی بارها تکرار شده است. با این حال، دیدگاه های جدید به‌ویژه در علوم شناختی، زبان شناسی و فلسفه نکات تازه ای را به این مفاهیم سنتی افزوده و درک ما را از ماهیت و ابعاد داستان دگرگون کرده است. بعضی از این یافته ها چندان هم تازه نیستند و اگرچه پیشینه شان به سال ها پیش از شکل گیریِ علوم شناختی و حتی روایت شناسیِ ساختارگرا می رسد، تا یکی‌دو دهه اخیر از چشم نظریه پردازان روایت پنهان مانده و بازیابی نشده بودند. در نظر روایت‌پژوهان، داستان پردازی و درک داستان در دستگاه قواعدی صورت می‌گیرد که با تعبیر بیشتر رویدادها به «کنش»های عامدانه و هدفمند، زنجیره هایی از آن ها می بافد و به این ترتیب، ساختاری از کنش ها را پی می‌ریزد. اما زبان شناسان در چارچوب معناشناسیِ فعل، تمایز جزئی تری را از رویدادها معرفی کرده اند که کنش ها فقط بخشی از آن‌اند. در این مجال، با بعضی پیامدهایی که معناشناسیِ فعل برای نظریه روایت دارد آشنا خواهیم شد و به ویژه کارآییِ آن را در گونه‌شناسیِ داستان بررسی خواهیم کرد. https://lcq.modares.ac.ir/article_18626_4572837cfa3489c4ef6c180ff21eb8ca.pdf