بررسی و تحلیل نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی در پرتوی نظریه نقش‌گرای هلیدی

سادات الحسینی, راضیه سادات; متقی زاده, عیسی; پروینی, خلیل; گلفام, ارسلان

جستجو در:

همه

صفحات وب

کتب

نشریات

انتشارات دانشگاه تربیت مدرس

جستارهای زبانی

دوره 7، شماره 2 - ( 1395 ) جلد 7 شماره 2 صفحات 123-142 | برگشت به فهرست نسخه ها

Mendeley

Zotero

RefWorks

Sadatolhosseini R S, Mottaqizadeh I, Parvini K, Golfam A. A survey and analysis for the Abdolghaher Jorjani`s construction theory in light of Halliday`s functional theory. JCLL. 2016; 7 (2) :123-142
URL: http://journals.modares.ac.ir/article-14-3540-fa.html

سادات الحسینی راضیه سادات، متقی زاده عیسی، پروینی خلیل، گلفام ارسلان. بررسی و تحلیل نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی در پرتوی نظریه نقش‌گرای هلیدی. جستارهای زبانی. 1395; 7 (2) :123-142

URL: http://journals.modares.ac.ir/article-14-3540-fa.html

بررسی و تحلیل نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی در پرتوی نظریه نقش‌گرای هلیدی

راضیه سادات سادات الحسینی¹، عیسی متقی زاده ²، خلیل پروینی³، ارسلان گلفام⁴

1- دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2- استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3- دانشیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4- دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده: (2831 مشاهده)

نظریه نظم عبدالقاهر جرجانی از جمله نظریات زبانی ارزشمند در میراث اسلامی ماست که در بسیاری از مبانی و مفاهیم، ارتباط تنگاتنگی با جدید ترین نظریات زبانی و نقدی معاصردارد. از جمله این نظریات، نظریه نقش‌گرای هلیدی می‌باشد آنجا که ما شاهد نقاط اشتراک فراوانی میان مفاهیم و اصول به کار رفته از جانب جرجانی و هلیدی می‌باشیم. پژوهش حاضر بر آن است تا با روشی توصیفی – تحلیلی، در سه بخش اساسی به بررسی برخی از این اشتراکات پرداخته تا با درنوردیدن بعد زمانی بین دو اندیشه زبانی متعلق به دوران قدیم و معاصر، برخی جوانب نقش‌گرایانه نظریه نظم را آشکار ساخته و ثابت کند زبان به مثابه پدیده‌ای بشری، زمان و مکان و قومیت خاصی نمی‌شناسد. این سه بخش عبارتند از: نظریه نظم و دستور نظام مند، نظریه نظم و بافت، نظریه نظم و ساخت متنی. از یافته های پژوهش می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد: تقارب بین مفهوم نظم (اراده معانی نحوی) نزد عبدالقاهر و مفهوم دستور نظام مند نزد هلیدی، اهتمام هر دو نظریه‌پرداز به بافت (زبانی و غیر زبانی) و نقش ویژه آن در تبیین معنای متن، اتفاق نظر هر دو نظریه‌پرداز در نقش بی بدیل متکلم و مخاطب بر چینش کلمات و تأثیری که این چینش بر بار اطلاعاتی کلام دارد.

واژه‌های کلیدی: واژگان کلیدی: نظریه نظم، عبدالقاهر جرجانی، دستور نظام مند، بافت، مایکل هلیدی

متن کامل [PDF 320 kb] (2702 دریافت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی | موضوع مقاله: زبان شناسی
دریافت: ۱۳۹۳/۳/۲۵ | پذیرش: ۱۳۹۳/۹/۲ | انتشار: ۱۳۹۵/۳/۱