دوره 11، شماره 43 - ( 1397 )                   جلد 11 شماره 43 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

مولودی فؤاد. آینه‎های دردار: پیوند روایتگری و نظریۀ گلشیری در باب استقلال زیبایی‎شناختی داستان . نقد ادبی. 1397; 11 (43)

URL: http://journals.modares.ac.ir/article-29-30181-fa.html


چکیده:   (334 مشاهده)
روایتگری با استفاده از راوی سوم‌شخص محدود به ذهن شخصیت یکی از شیوه‎های رایج روایتگری در آثار گلشیری است (مثلاً در شازده‌احتجاب، بخش‎هایی از کریستین و کید، بخش‎هایی از برۀ گمشدۀ راعی و برخی از داستان‎های مجموعۀ دست تاریک دست روشن) و بالفعل کردن امکانات موجود این زمینه در زبان فارسی، یکی از ویژگی‎های بارز او در داستان فارسی دهۀ چهل و پنجاه است. در مقالۀ حاضر، بنابر شواهد و تحلیل‎هایی که خواهد آمد، نشان داده می‌شود که گلشیری در روایتگری آینه‎های دردار (1371) گامی فراتر نهاده و راوی محدودی را در داستان فارسی به‌نمایش درآورده که تا آن زمان سابقه نداشته است. این راوی محدود نه‌فقط سطح اصلی داستان، بلکه سطوح زیرین آن را نیز روایت کرده و به‌طرزی پیچیده و چندلایه این سطوح را به‌هم پیوند داده است. مضاف‌بر این، تمام نشانه‎های حضور «مؤلف مستتر» در رمان نیز به‌واسطۀ این راوی بر خواننده عرضه شده است. اما طرح این مباحث فقط برای پاسخ به پرسشی اساسی بوده است: در بطن این‌همه تلاش برای برقراری پیوند و نزدیکی میان این سطوح و شخصیت‎های موجود در هر سطح (این شخصیت‎ها عمدتاً نویسنده‎اند) چرا گلشیری با راوی محدودش خط و مرزی، هرچند کم‎رنگ و کم‎پیدا ، میان آن‌ها کشیده و این‌همه تلاش کرده است تا بگوید که به‌هم نزدیک‌اند اما یکی نیستند؟ در پایان مقاله، به این پرسش، مرتبط با نظریۀ گلشیری دربارۀ انگارۀ استقلال زیبایی‎شناختی داستان پاسخ داده شده است: به‌باور گلشیری، داستان هیچ‎گاه نباید انعکاس و گزارش مستقیم جهان واقعات باشد؛ بلکه همواره باید این مایه‎ها را در نظام زیبایی‎شناسانۀ تازه‌ای که کاملاً منطبق با رخدادهای جهان بیرون نیست، عرضه کند. راوی محدود مرز عملی این دو جهان است.
متن کامل [PDF 292 kb]   (39 دریافت)    

دریافت: ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۱/۱۶

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code