دوره 11، شماره 43 - ( 1397 )                   جلد 11 شماره 43 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

عاملی رضایی سیده مریم. رویکردهای نو در نقد اخلاقی، مطالعه موردی سه مجموعه داستان کوتاه. نقد ادبی. 1397; 11 (43)

URL: http://journals.modares.ac.ir/article-29-30172-fa.html


چکیده:   (189 مشاهده)
نقد اخلاقی رویکردی به ادبیات است که امروزه با نگاهی تازه طرح شده است. بسیاری از اخلاق گرایان و نویسندگان معاصر، دیگر به جزمیت های سابق (مورالیزم و اتونامیزم) اعتقاد نداشته، مساله اصلی را در چگونگی بهره برداری هنر و اخلاق از یکدیگر می دانند. نظریه پردازان اخلاق با تکیه بر نقش عواطف و احساسات در شناخت و تاکید بر همدلی و تخیل در شناخت اخلاقی، ادبیات و بویژه متون روایی را جایگاهی مناسب برای تجربۀ شناخت محسوس، جزیی و شهودی از عواطف می دانند. در گذشته، اخلاق  نه بر مبنای عواطف و احساسات که بر اساس قوۀ ناطقه تعریف میشد. در این دیدگاه، ادبیات در خدمت اخلاق معنا می یافت. شیوه های بیان مطالب اخلاقی در متون اندرزی گذشتگان، معمولا مستقیم و با تکیه بر جملات خبری یا انشایی یا ارجاع به سخنان بزرگان بود. اساس این تفکر بر مبنای تقابل دوتایی میان خیر و شر و مرزبندی های دقیق پیشینیان در این حیطه بوده است. با ظهور رویکردهای احساس گرا و توجه به نقش تخیل در ایجاد همدلی، ارتباط میان ادبیات و اخلاق تغییر یافت. امروزه، اخلاق فقط مجموعه ای از گزاره های انشایی نیست که در ادبیات بازتاب یابد و هدف ادبیات نیز ترویج اخلاق نیست. ادبیات و متون روایی و داستانی از طریق شناخت جزیی و بیان مستقیم تجربیات و عواطف انسانی و کاوش در درون آدمی، شناخت و آگاهی ما را نسبت به دیگران، ارتقا می بخشد و این کار از طریق شبیه سازی ما با دیگری از طریق قوۀ تخیل امکان پذیر است. در این پژوهش با بررسی 20 داستان کوتاه فارسی، شیوه های بیان اخلاقی در آنها تحلیل شده است. توجه به شکل های مختلف تقابل های اخلاقی، بیان و توصیف جزییات، استفاده از زاویۀ دید عینی و بیرونی، بکارگیری استعاره، نماد یا تمثیل و موقعیت های آیرونیک از مهمترین شگردهای داستان نویسان در القا پیام اخلاقی به مخاطب است. شیوه هایی که برای درک و دریافت مخاطب احترام قائل است و با تکیه بر بیان تجربه های عمیق روحی و فردی و درک موقعیت به شناخت شهودی و جزیی از احساسات، عواطف و در نهایت کنش های اخلاقی انسان می انجامد.
     

دریافت: ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ | انتشار: ۱۳۹۷/۱۱/۱۶

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code